پاسخ کوتاه شما این است که:
سعی کنید صندلی درمان دندان پزشکی را در مقابل پنجره و منظرهاي زيبا قرار دهيد در غير اين صورت از تابلو یی زيبا استفاده کنيد. فضاي درماني علاوه بر درمان جسم بايد آرامش بخش روان بيماران نيز باشد

اما توجه شما دکتر گرامی را به مطالب و تصاویری که در این زمینه گردآوری کرده ام جلب می کنم. امیدوارم با ارامه همکاری "ایردن" و سؤالات سنجیده عزیزان دندان پزشک، این مطالب به حدی برسد که به صورت مقالات مدون و سپس کتاب کاملی در زمینه "ملاحظات معماری کلینیک های دندان پزشکی" ارائه گردند.
با احترام-لادن وجدان زاده (آرشیتکت)

مطب دندان پزشكي :
1- عملكرد :
مطب دندان پزشكي اساسي ترين بخش در طراحي خدمات دندان پزشکی است . تعداد و نوع مطب تا حدود زيادي با توجه به جمعيت تحت پوشش و سیاست های حوزه خدمات بهداشت دهان منطقه مشخص مي شود . همچنين اتاق يا فضاي درمان بايد مجهز به ابزار كافي و مناسب به تعداد دندان پزشکان كلينيك باشد .
محل انجام خدمات دندانپزشكي در اصل يك كايبن يا اتاق با صندلي دندان پزشكي (يونيت) است كه تشخيص و درمان در آن صورت مي گيرد. گاه برخي عملكردهاي اداري نيز در همين فضا انجام مي پذيرد . با وجود اين، عملكرد هاي ياد شده بايد به صورت فيزيكي از منطقه (حوزه )انجام كار جدا شود .با توجه به نوع طراحي انتخاب شده ،با قرار دان حوزه اداري در كنار پارتيشن (مانند شكل 2- پلان آزاد
ويا در قسمتي دورتر از فضاي درمان شكل 1 - اتاق منفرد اين مساله به راحتي قابل حل مي باشد.
ابعاد يك مطب دندان پزشكي به اندازه اي است كه گنجايش يك صندلي چرخدار يا دسترسي برانكارد را داشته باشد. (علاوه بر تجهيزات اصلي هر مطب) در صورتي كه يك فضاي درماني قابل استفاده براي تمامي افراد جامعه حتي افراد كم توان يا ناتوان جسمي باشد داراي طراحي صحيح و منطبق بر تناسبات فضايي و انساني از ديد معماري است.
گنجاندن حداقل يك مطب محصور كمك شاياني به سازگاري و تطبيق فضا جهت رفع نيازهاي ويژه يا اضطراب و نگراني بيماران مي كند .
2- حدود طراحي :
اتاق منفرد
در طراحي يك اتاق منفرد تمامي خدمات و وسايل مورد نياز براي تشخيص و مداوا در يك اتاق ادغام مي شود. اتاق منفرد هنگامي مناسب بيماران است كه :
1- فقط 1 الي 2 صندلي فراهم كننده ي تسهيلات رفاهي باشد .(2 صندلي مخصوص دندان پزشك و دستيار دندان پزشك)
2- يك فضاي پويا باعث افزايش كيفيت طراحي مي شود .
3- مطب دندان پزشكي منفرد فضايي خصوصي را براي بيمار به هنگام درمان به وجود مي آورد.
4- ظرفيت پذيرش برانكارد(جهت بيماران اورژانسي و يا هنگامي كه بيمار حين انجام درمان دچار ايست قلبي و ... مي شود) يا صندلي چرخدار ضروری است
5- صندلي دندان پزشكي (يونيت)
با توجه به شكل 1 ابعاد مطب دندان پزشكي منفرد 16مترمربع است .

پلان آزاد
در طراحي مطب دندانپزشكي با پلان آزاد دکترها فضا را، به صورت جفت جفت باقراردادن لگن گرد (روشويي) ،دستگاه نمايش اشعه يXو قفسه هاي تسهيلات مشترك بين هر دو تقسيم بندي مي كنند.
هر فضا به وسيله پارتيشن هاي نسبتا بلند از هم مجزا مي شود.
فضاي سرپرستي كه در قسمت انتهاي جلوي هر واحد قراردارد به صورت فيزيكي به وسيله ي كابينت و حفاظ خصوصي از فضاي درماني جدا مي گردد.
فضاي اداري در امتداد محور اصلي فضاي مطب قرارداردو به هر دو طرف دسترسي آزاد دارد.
اثاثيه ثابت ايجاد كننده ي حايل بصري و فضاي خصوصي بيمار در حوزه ي درماني مطب نسبت به راهرو سيركولاسيون داخلي مي باشند.
قفسه هاي تسهيلات عمومي و نمايشگر اشعهXمشترك در امتداد راهرو سيركولاسيون داخلي مطب دندان پزشكي جهت ارايه خدمات به هر واحدواقع شده اند.


مزاياي مطب پلان آزاد :

1- بازدهي فضايي
2- اقتصادي بودن (استفاده از وسايل مشترك)
3- محيط مناسب تر براي تدريس و نظارت بر دانشجويان دندانپزشكي
4- جمع آوري راحت و آسان ابزار كثيف و آلوده براي استريليزاسيون از طريق دسترسي اصلي به راهرو سيركولاسيون داخلي
شکل2- پلان آزاد مساحت مورد نياز در پلان آزاد به ازاي هر يونيت m2 15 است .
شكل 3- حوزه کار دندان‏پزشک و ابعاد وسایل نشان دهنده ي ابعاد يونيت و حوزه ي كار دندان پزشك است .
البته در برخي موارد نيز فضاي درماني به صورت پلان آزاد طراحي مي شود اما از پارتيشن هاي جداكننده استفاده نمي شود و در اين صورت فضاي درماني حالت خصوصي بودن خود را از دست مي دهد اما در صورت طراحي درست و در نظر گرفتن ابعاد و اندازه ي صحيح، فضايي جذاب و خلاق ايجاد خواهد شد .
البته در طراحي فوق پارتيشن هاي مياني و فضاي كار دندان پزشك عملكرد اداري حذف مي شود.و فضاي اداري فقط منحصر به فضاي كار دستيار دندانپزشك خواهد بود ،همچنين يك ميز چرخدار (ترولي) در كنار هر يونيت قرار داده مي شود.
همچنين به ياد داشته باشد كه يونيت دندان پزشكي را در مقابل پنجره و منظرهاي زيبا قرار دهيد در غير اين صورت از تابلويي زيبا استفاده نماييد. فضاي درماني علاوه بر درمان جسمي بايد آرامش بخش روان بيماران نيز باشد.همچنين عرض راهروهاي سیركولاسيون داخلي نبايد كمتر از m 20/1 باشد.