http://www.irden.com/blog/ali/ http://www.irden.com/blog/ali/ این وبلاگ توسط یکی از مدیران ایردن جهت بررسی وضعیت دندانپزشکی کشور در یک فضای عمومی وب ایجاد شد تا ضمن تبلیغ برای ایردن، موضوعات اساسی و ابتلائات حوزه دندان پزشکی طرح و مورد ارزیابی قرار گیرد و انگیزه و مقدمه ای برای تدوین "مانیفست دندان پزشکی ایران" فراهم نماید. باتوجه به اهمیت و گستردگی موضوع این وبلاگ، همه عناوین مورد بحث ناتمام تلقی شده و براساس نظرات واصله و مطالعات بیشتر نگارنده به روز می شود. fa http://backend.userland.com/rss2 Fri, 30 Jul 2010 03:40:49 +0100 سیستم دندان پزشکی

برای واژه «سیستم» در رشته های مختلف تعاریف متنوع ولی نزدیک به هم وجود دارد. از جمله معانی و کاربرد های مختلف آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

مجموعه منظمی از عناصر به هم وابسته که برای نیل به هدف یا اهداف مشترک باهم در تعامل یا تاثیر متقابل هستند. وبستر

یک گروه از اجزای وابسته که به عنوان یک کل و با هدفی معین با هم کار می کنند. لانگمن


مجموعه منظمی از ایده ها یا تئوری ها یا یک روش مشخص انجام کار. آکسفورد

همانطور که ملاحظه می شود، در مجموع سیستم به مجموعه ای از سخت افزار و یا نرم افزار که دارای یک ارتباط به شکل وابستگی یا تأثیر متقابل باشند اطلاق می شود.
با این توضیح، دندان پزشکی کشور را می توان به عنوان یک «سیستم» در نظر گرفت. مجموعه ای از اجزای مختلف ریز و درشت که بعضاً خود سیستم دیگری هستند که به عنوان زیر گروهی از کل دندانپزشکی کشور کار می کنند و این اجزا دارای یک ارتباط منطقی هستند. این حرفه با وجود گستردگی و تنوعی که دارد، در مجموع از یک بهم پیوستگی کلی برخوردار است و بخش های مختلف آن یک ارتباط و تعامل منطقی را نشان می دهند. مثلاً سیستم آموزش دندان پزشکی نیروهای لازم برای بخش درمان را فراهم می کند، بخش درمان زمینه انجام پژوهش را برای آموزش مهیا کرده است، بخش بهداشت دهان مستقیماً با بخش های آموزشی و درمانی مرتبط است و... به طور کلی خصوصیت یک «سیستم» تمام عیار در «دندان پزشکی» کشور وجود دارد.

هرسیستمی برای ادامه حیات مطلوب خود نیاز به ارزیابی مداوم و احیاناً انجام تغییرات و اصلاحات اجتناب ناپذیری دارد. سیستم بدن انسان یا هر سیستم زیر گروه آن مانند سیستم جونده (اکلوژن) اگر هراز چندگاه مورد معاینه و بررسی قرار نگیرد، عادات مضر شخص ترک نشود و روش های صحیح کاربرد آن رعایت نشود و همچنین اگر در مواقع ضروری مشکل آن تشخیص داده نشود، زمینه فساد و نهایتاً تباهی آن فراهم می گردد. این قاعده ای است که در مورد هر سیستم و مجموعه ای که دارای حیات است صدق می کند، چه موجودیت های طبیعی و چه سیستم های مخلوق بشر.
دندان پزشکی نیز برای تداوم حرکت مطلوب خود و رشد و تکاملی که لازمه ی بقای آن است بایستی مورد «مراقبت» مداوم و «معاینه» و «درمان» لازم قرار گیرد. اما برای هرگونه اظهارنظر و تجویز هر روش یا دارو به یک موجود، ابتدا شناخت دقیق آن ضرورت دارد. هیچکس نمی تواند مدعی شود که مثلاً پس از دهها سال سروکار داشتن با «انسان»، این موجود را شناخته و قادر به دخالت در کمترین سیستم وجودی او -اعم از روحی یا جسمی_ خواهد بود. یک پیرمرد کهن سال که در مشاغل مختلفی در طی عمر خود با انسانها سروکار داشته به خود اجازه نمی دهد برای کسی که سر درد دارد پیشنهاد روش یا داروی خاصی را بدهد و او را به پزشک ارجاع می دهد. پزشک جوان چه دارد که پیر کهنسال فاقد آن است؟ «شناخت جسم انسان»! این شناخت چگونه حاصل شده است؟ با بررسی اجزای مختلف بدن انسان آغاز شده و سپس به شناختهای بالاتر و مهمتر ختم گردیده است. ابتدا آناتومی، فیزیولوژی، بافت شناسی، میکروبیولوژی و... به همین ترتیب به ساب سیستم های انسان چون گوارش، تنفس، گردش خون، عضلات، اعصاب و... کم کم به بخش های کلی تر پرداخته شده تا یک پزشک قادر به معاینه و تجویز خاصی برای اصلاح مشکل بیمار باشد.
متأسفانه نه تنها افراد غیر دانشگاهی که در بسیاری موارد اشخاص آکادمیک نیز از این موضوع ساده غفلت می کنند که «مدیریت» نیز یک تخصص و حرفه کلیدی است. همین غفلت نیز موجب می شود که برای اداره سیستم های حساس حرفه ای دندان پزشکی از اشخاصی استفاده شود که تنها در حوزه حرفه ای دارای مدرک و صلاحیتی هستند و تقریباً هیچوقت برای چنین سمتهای حساس ضرورتی به کسب صلاحیت علمی لازم در زمینه «مدیریت» احساس نشده است. تا کنون نشنیده ایم که یک مدیر حوزه دندانپزشکی دوره مدون مدیریتی را گذرانده باشد. نتیجه این غفلت در حوزه آموزش نیز به طور مشخص به چشم می خورد. لازم نیست به مدیریت سیستمهای بزرگ دندان پزشکی فکر کنیم. به مدیریت یک سیستم درمانی کوچک یعنی «مطب دندانپزشکی» بیاندیشیم. یک دندان پزشک تنها مسؤول درمان بیمار نیست. دندان پزشکی که مطب افتتاح می کند یک مدیریت ولو محدود را آغاز می نماید. مدیریت تعدادی کارمند، ارتباط با مراکز دولتی و خصوصی، اداره تعدادی بیمار و افراد وابسته به آنها، انتخاب محل کار و معماری آن، رسیدگی به مسائل مالی خارج و داخل سیستم و... بسیاری امور که همه در حوزه علم مدیریت می گنجد. اما آیا حتی یک واحد درس مدیریت هم برای او گذاشته شده است؟!
در جلسه ای که چندی قبل با یک مدیر ارشد وزارت بهداشت داشتم و به او پیشنهاد تدوین درسنامه ای در زمینه «مدیریت مطب» و سپس افزودن دو واحد درس «مدیریت مطب» به دروس دندان پزشکی را دادم، آنقدر آن عزیز درگیر امضای نامه ها و انجام روزمرگی های خود بود که تقریباً متوجه منظور من نشد و از من خواست که نظرم را مکتوب ارائه کنم. پس از ارسال نامه کتبی و گذشت مدت زیاد پاسخی که دریافت کردم آه از نهادم درآورد، چرا که این مدیر «ارشد» کمترین احساس نیازی به این موضوع نکرده بود. حال اگر کسی به ایشان بگوید که یک فرد تجربی غیر آکادمیک دارد به مردم در زمینه دندانپزشکی توصیه هایی می کند بلافاصله عکس العمل نشان داده و به هر وسیله ممکن درصدد مقابله با او بر می خیزد، چرا که در مورد دندان پزشکی به «شناخت» کافی رسیده اما در زمینه «مدیریت» خیر.
نتیجه بحث این که درصورت داشتن یک نگاه سیستمیک به مقوله دندان پزشکی قادر به درک بهتر اهمیت آن و ارزش گذاری صحیح بوده و خواهیم توانست این حرفه را بر اساس روش ها و تئوری های علمی مدون و رایج دنیا مورد ارزیابی، شناسایی و نقد قرار دهیم. در این وبلاگ دندانپزشکی ایران از این منظر مورد بررسی واقع خواهد شد.

مباحث قبلی:
[/URL]1 - مقدمه ای در مدیریت دندان پزشکی ایران
[URL=http://www.irden.com/blog/ali/156.php]0 - معرفی وبلاگ
More...]]> http://www.irden.com/blog/ali/158/ http://www.irden.com/blog/ali/158/ Sat, 03 Jan 2009 17:36:41 +0000 مانیفست دندان پزشکی ایران

ایران با داشتن بالغ بر بیست و دو هزار دندان پزشک و هزاران نفر افراد دست اندرکار دندانپزشکی، مجموعه بزرگ و مهمی از سرمایه ملی را در زمینه این حرفه داراست. همچنین دندان پزشکی ایران در زمینه های آموزش، درمان، بهداشت و مدیریت دارای پیشینه، تجربه و سرمایه فراوان و زمینه های متعدد فعالیت است و نه تنها در بخش دولتی بودجه عظیمی به آن اختصاص دارد که به دلیل بالا بودن قیمت مواد، لوازم، تجهیزات و خدمات، در مجموع در بخش خصوصی نیز فعالیت وسیع جریان مالی بالایی در آن جریان دارد. افراد حرفه ای دندان پزشکی اعم از دندانپزشکان عمومی و متخصص، اساتید دندان پزشکی، بهداشتکاران دهان، پرستاران دندانپزشکی، تکنیسین ها، دانشجویان، مدیران و کمک دندانپزشکان تجربی و دندانسازان مجموعاً از افراد با استعداد و باهوش تشکیل می شوند. کسانی که علاوه بر هوش و دانش، از ذوق هنری بالایی نیز برخوردار هستند.

این مجموعه حرفه ای پربها باید برای خود پیمان نامه ای داشته باشد و در یک مدرک و مستند مدون برنامه ها، نیازها، توقعات و توانایی های خود را مشخص کند. امروزه به این سند «مانیفست»* می گویند. تدوین چنین مجموعه ای بایستی توسط یک یا چند تیم خبره و ورزیده به انجام رسد اما در نبود چنین دغدغه هایی، «دربیابان لنگ کفش هم نعمتی است». در مباحث سازمان نظام پزشکی، انجمن دندان پزشکی، مجامع علمی و صنفی و هر تجمع حرفه ای که صورت می گیرد، وجود چنین سند و مجموعه ای به شفافیت بیشتر و بهتر ادعاها و دیدگاه افراد کمک خواهد کرد. اگر قرار است دندانپزشکان و افراد دست اندرکار این حرفه انتظاراتی را مطرح کنند یا فعالیتی را نقد نمایند باید نظرات خود را مبتنی بر یک مستند مورد قبول و کارشناسی قرار دهند.

به اعتقاد نگارنده مهم ترین معضل کشور در بخش های مختلف "مدیریت" است. طبیعتاً دندان پزشکی نیز از سایر بخش ها مستثنا نیست و از این مشکل بزرگ رنج می برد. در کشور ما تاکنون تلاش های متعددی برای سامان بخشیدن به مدیریت دندان پزشکی صورت گرفته که چه در بخش دولتی و چه بخش خصوصی ناکامی فراوان و پیشرفت و ارتقاء اندک بوده است. انتظار جامعه از نخبگان حرفه ای دندانپزشکی این است که در اجزای مختلف خود دارای انسجام، تفاهم و مدیریتی مطلوب باشند. درحال حاضر نگاهی عمیق به حوزه آموزش های دندان پزشکی، خدمات بهداشت دهان، امکانات و خدمات درمانی و به طور کلی مدیریت کلان این حرفه، ضعف های اساسی خودنمایی می کند که هرچند با مجموع شرایط کشور هماهنگ بوده و بعضاً بهتر است اما برای یک مجموعه ی حرفه ای تخصصی مطلوب نیست. از دست اندرکاران حرفه ای دندان پزشکی دعوت می شود در این وبلاگ و یا در پایگاه ایردن نظرات خود را در این زمینه اعلام کنند تا با پرداختن دقیق تر به مشکلات، مؤلفه های مؤثر شناسایی و راه حل های مفیدی یافت شود. در صورتی که حرفه ای های دندان پزشکی خود برای مشکل سوء مدیریت حوزه خود چاره ای نیاندیشند، هیچ گروه دیگری به آن نخواهند پرداخت. علت این است که نه تنها "کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من"، بلکه هیچ فردی خارج از سیستم به اندازه افراد هشیار وباتجربه درون این بخش مشکلات آن را لمس نکرده و نمی تواند نظرات دقیقی ابراز کند. البته باید به نظرات متخصصین حوزه های مختلف مدیریت، جامعه شناسی، سیاست و سایر رشته های آگاه به تحلیل مسایل اجتماعی احترام گذاشت اما طبعاً زمانی این افراد موفق به ارائه تحلیل صحیح و راهنمایی دقیقی خواهند شد که یا عضو سیستم باشند و یا اطلاعات درستی را از اعضای سیستم اخذ کنند. درعین حال بایستی اعضای حرفه دندان پزشکی متوجه باشند که تدوین "مانیفست دندانپزشکی کشور" باید دغدغه اصلی خود ایشان باشد و نه سایرین. ضمن انتظار برای کسب نظر سایر عزیزان، در بحث های بعدی به بررسی سیستم دندان پزشکی ایران پرداخته خواهد شد.

*manifestus

مانیفست ، از واژۀ لاتین فوق به معنی اعلامیه ، یا بیانیه است. در اصطلاح سیاسی ، مانیفست - اعلامیه‌ای است که - از سوی مجامع و سازمان ها انتشار می یابد اما در اینجا این اصطلاح برای سند دندان پزشکی به کار رفته است.

بحث قبلی:0.معرفی وبلاگ
More...]]> http://www.irden.com/blog/ali/157/ http://www.irden.com/blog/ali/157/ Sat, 03 Jan 2009 13:28:04 +0000 حرفه دندان پزشکی
در کنار حرفه های مختلف موجود، دندان پزشکی در زمره مشاغلی است که بسیار مورد توجه جوانان بخصوص در گروه علوم تجربی قرار دارد که علاقه زیادی را برای ورود به این رشته نشان می دهند. در نظرسنجی ساده ای که پایگاه دندان پزشکی ایرانیان، ایردن در این مورد انجام داده، بیش از یک سوم کل پاسخگویان (36/58) خود را "عاشق دندانپزشکی" و تنها 13/5 درصد آن را "مانند سایر مشاغل" دانسته اند.

علاوه بر جذابیت این رشته، دلائل دیگری نیز حرفه دندان پزشکی را در گروه مشاغل حساس قرار می دهد

حضور افرادی با ضریب هوشی بالا در بخش های مختلف حرفه

ریسک بالای انتقال بیماری های خطرناک چون ایدز و هپاتیت از طریق خدمات دندان پزشکی

تاثیر سلامت دهان در آرامش افراد و کارایی آنها در جامعه

نیاز عمومی همه به خدمات دندان پزشکی، اعم از پیر و جوان، زن و مرد، بادندان و بی دندان

گردش مالی هنگفت بخش های مختلف این حرفه اعم از آموزش، درمان، بهداشت و بازار دندانپزشکی

- تعامل و تبادل اطلاعات وسیع این حرفه با حرف مختلفی چون رشته های مختلف پزشکی، پرستاری، داروسازی، دام پزشکی، رشته های مختلف صنعت، علوم آزمایشگاهی، آموزش، مدیریت، بازار، بهداشت محیط، ...

درمجموع "دندان پزشکی" از رشته هایی محسوب می شود که علی رغم ظاهر کوچک خود، حوزه وسیعی از عملکرد را شامل می شود.

باتوجه به این نکات اهمیت مدیریت شایسته این حرفه روشن می شود. نگارنده معتقد است که جایگاه مدیریت حرفه ای دندان پزشکی درخور این رشته نیست و نقایص متعدد موجود اگر مورد بازنگری قرار گیرد، باتوجه به پتانسیل های مختلف موجود می توان به رشد حرفه امیدوار بود. از آنجا که حرفه تخصصی نگارنده درحوزه دندان پزشکی است و 10سال تحصیل دوره عمومی و تخصصی, گذراندن دوره های کوتاه مدت متعدد حرفه ای، عضویت هفده ساله هیأت علمی، قریب 18سال مدیریت کلینیک درمانی، سابقه مدیریت در عرصه بهداشت و درمان، انجام چندین پژوهش درحوزه های مختلف تخصصی یا مرتبط با حرفه، حضورفعال در دهها کنگره داخلی و خارجی و مصاحبت با بزرگان حرفه، این تکلیف و توانایی را ایجاد کرده که در خلأ موجود، نظراتی را برای ایجاد انگیزه و زمینه حضوربیشتر پیشکسوتان ایجاد نماید.
ایجاد این وبلاگ در راستای بررسی موضوعات مطروحه در حوزه دندان پزشکی کشور است که با جلب نظر گروه های مختلف حرفه ای، چون دانشجویان دندان پزشکی، دندان پزشکان، دندانسازان، بهداشتکاران دهان، پرستاران دندان پزشکی، تکنیسین های پروتزهای دندانی و همه افرادی که به گونه ای با این صنف سروکار دارند و همچنین کسانی که خدمت گیرندگان دندان پزشکی هستند، راهکارهایی برای مدیریت بهینه حرفه شناسایی، تدوین و ارائه شود.
از آنجا که نگارنده افتخار حضور در مدیریت وب سایت ایردن را که بنیادی غیر انتفاعی جهت ارتقاء فرهنگ دندان پزشکی ایرانیان است دارد، نام این وبلاگ نیز ایردن گذاشته شده تا علاوه بر طرح مباحث در اینجا، کاربران علاقمند به بازدید از این پایگاه فرهنگی نیز دعوت شوند.
به امید آینده ای روشن برای مدیریت کشور در همه زمینه ها، از جمله دندان پزشکی

علی شکفته راد
More...]]> http://www.irden.com/blog/ali/156/ http://www.irden.com/blog/ali/156/ Sat, 03 Jan 2009 13:23:53 +0000